Τὰ μελετήματα τοῦ τρίτου λόγου – Exercitia tertii capituli



Οἱ δὲ βόες οὐκέτι ἕλκουσι τὸ ἄροτρον.

Boves nondum aratrum vehunt.

τε Δικαιόπολις καὶ δοῦλος προσχωροῦσι καὶ βλέπουσι πρὸς τὸ ἄροτρον.

Dicæopolis servusque appropinquunt et oculos ad aratrum vertunt.

Ὁ Δικαιόπολις, ‘ἰδού,’ φησίν· ‘λίθος μέγας τὸ ἄροτρον ἐμποδίζει.’

Dicæopolis, “ecce”, ait: “Lapis magnus obstat aratrum.”

Αἶρε τὸν λίθον καὶ ἔκφερε ἐκ τοῦ ἀγροῦ.

Lapidem tolle et eum ex agrô exprome.

Ὁ δὲ δοῦλος, ‘ἰδού,’ φησίν· ’μέγας ἐστὶν ὁ λίθος· οὐ δυνατόν ἐστιν αἴρειν αὐτόν.’

Servus autem, “ecce,” inquit: “Magnus est lapis: Impossibile sublatû.”

Ὅ τε Δικαιόπολις καὶ ὁ δοῦλος τὸν λίθον αἴρουσι καὶ ἐκφέρουσιν ἐκ τοῦ ἀγροῦ.

Dicæoplis servusque lapidem tollunt et ex agrô expromunt.

Μὴ μένετε, ὦ βόες, ἀλλὰ σπεύδετε.

Nolite quiescere, ô boves, sed festinate

Οἱ βόες οὐκέτι μένουσιν ἀλλὰ τὸ ἄροτρον αὖθις ἕλκουσιν.

Boves iam non remanent sed rursus aratrum vehunt

Boves in agrô dormiunt.

Ἐν τῷ ἀγρῷ οἱ βόες καθεύδουσιν.

Venite huc et expromete boves, ô servi.

Ἔλθετε δεῦρο, δοῦλοι, καὶ ἐξελαύνετε τοὺς βοῦς.

Aratrum portant et appropinquunt ad boves.

Τὸ κέντρον λαμβάνουσιν καὶ προσχωροῦσι τοῖς βουσίν.

Festinate, ô boves, nolite in agrô dormire.

Σπεύδετε, βόες, μὴ καθεύδετε ἐν τῷ ἀγρῷ.

Expromere boves non possibile est quod validi sunt.

Οὐ δυνατόν ἐστι τοὺς βοῦς ἐξελαύνειν· ἰσχυροὶ γάρ εἰσιν.

μὲν Δικαιόπολις ἐλαύνει τοὺς βοῦς, οἱ δὲ βόες οὐκέτι ἕλκουσι τὸ ἄροτρον.

Dicæopolis boves ducit sed iam boves aratrum non vehunt.

Dominus servos invocat sed isti boves non agunt. (UTARE μέν... δέ... )

μὲν δεσπότης τοὺς δούλους καλεῖ, οἱ δὲ δοῦλοι οὐ λαμβάνουσι τοὺς βοῦς.

Μὴ καθίζετε ἐν τῷ οἴκῳ, παῖδες, ἀλλὰ ἔλθετε δεῦρο καὶ συλλαμβάνετε.

Nolite domi remanere, ô pueri, venite autem huc atque adiuvate.

Nolite in agrô remanere, ô pueri, domum autem ite atque dormite.

Μὴ μένετε ἐν τῷ ἀγρῷ, ὦ παῖδες, ἀλλὰ εἰς τὸν οἶκον εἰσέλθετε καὶ καθεύδετε.

Οἱ παῖδες ἰσχυροί εἰσιν· λίθους γὰρ μεγάλους φέρουσιν.

Validi sunt pueri quod magnos lapides ferunt.

Servi sunt pigri et idcirco iam non laborant.

Ἀργοί εἰσιν οἱ παῖδες καὶ οὐκέτι πονοῦσιν.

Λαμβάνετε τὰ ἄροτρα, ὦ φίλοι, καὶ σπεύδετε πρὸς τοὺς ἀγροὺς.

Aratra ferte, ô amici, et festinate ad agros.

Solvite boves, ô servi, et in agrô aratra relinquete.

Λύετε τοὺς βοῦς, ὦ δοῦλοι, καὶ τὰ ἄροτρα καταβάλλετε ἐν τῷ ἀγρῷ.

Διὰ τί φεύγετε, ὦ παῖδες; Ἀνδρεῖοι ἔστε.

Quare fugite, ô pueri? Macte virtute estote.

Cur speratis, pueri? Nolite esse pigri!

Διὰ τί μένετε, ὦ παίδες; Μὴ ἀργοὶ ἔστε.

Ὅ τε δεσπότης καὶ ὁ δοῦλος βαδίζουσι πρὸς τὸν ἀγρόν. Ὁ μὲν δοῦλος τὸ ἄροτρον φέρει, ὁ δὲ δεσπότης ἐλαύνει τοὺς βοῦς. Ἐπεὶ δὲ τῷ ἀγρῷ προσχωροῦσιν, οἱ βόες οὐκέτι βαίνουσιν. Ὁ οὖν δεσπότης καλεῖ αὐτοὺς καί, ‘μὴ μένετε, ὦ βόες,’ φησίν, ‘ἀλλὰ σπεύδετε εἰς τὸν ἀγρόν.’ Οἱ δὲ βόες ἔτι μένουσιν. Ὁ οὖν δεσπότης τὸν δοῦλον καλεῖ καί, ‘ἐλθὲ δεῦρο, ὦ Ξανθία,’ φησίν, ‘καὶ συλλάμβανε. Οἱ γὰρ βόες μένουσι καὶ οὐ δυνατόν ἐστιν ἐλαύνειν αὐτοὺς εἰς τὸν αγρόν.’ Ὁ μὲν οὖν δοῦλος προσχωρεῖ καί, ‘ἀλλὰ δυνατόν ἐστι,’ φησίν· ’ἰδού,’ καὶ κεντεῖ τοὺς βοῦς. Οἱ δὲ οὐκέτι μένουσιν ἀλλὰ σπεύδουσιν εἰς τὸν ἀγρόν.

Dominus et servus ad agrum eunt. Aratrum servus fert et boves dominus ducit. Quum ad agrum appropinquunt, boves nullum faciunt gradum. Dominus igitur eos vocat et, “nolite quiescere, ô boves” inquit, “sed properate ad agrum.” Boves autem etiamnunc requiescunt. Dominus igitur servum invocat, “veni huc, ô Xanthia,” ait, “et adiuva. Boves quiescunt et impossibile est eos agere in agrum.” Servus appropinquit et “possibile autem,” ait: “ecce,” et aculeô boves stimulat. Hi non requiescunt sed ad agrum festinant.

Dominus et servus properant in agrum. Quum satis agrô propinqui sunt, boves gradus faciendi desinunt. Ut ii excitentur e rusticâ pace, dominus voce eos stimulat sed nullum facit ad opus agendum. Dominus igitur servum invocat et is ad domum accedit. Servus aculeô eos excitat et tum demum boves eunt ad agrum.

τε δεσπότης καὶ δοῦλος εἰς τὸν ἀγρὸν σπεύδουσιν. Ἐπεὶ ἐγγὺς τοῦ ἀγροῦ εἰσι, οἱ βόες τελευτᾶσι βαδίζοντες καὶ δεσπότης καλεῖ αὐτοὐς· ἥκιστά γε. γὰρ δεσπότης καλεῖ τὸν δοῦλον καὶ αὐτὸς πρὸς τὸν δεσπότην βαδίζει. δοῦλος αὐτοὺς τῷ κέντρῳ κεντεῖ καὶ τέλος βαδίζουσιν εἰς τὸν ἀγρόν.

Dominus ad agrum festinat. Ad agrum oculos versat et dicit: Quanti sunt in agrô lapides! Impossibile est metere. Veni huc, ô serve, forasque porta lapides!” Servus autem dicit: “Impossibile est tantos lapides foras expromere. Adiuva quoque et tu!”

δεσπότης εἰς τὸν ἀγρὸν σπεύδει. Πρὸς τὸν ἀγρὸν βλέπει καὶ λέγει· ‘Τοσοῦτοι λίθοι εἰσιν ἐν τῷ ἀγρῷ. Οὐ δυνατόν ἐστι ἀροτρεύειν. Ἐλθὲ δεῦρο, ὦ δοῦλε, καὶ λάμβανε ἐκ τοῦ ἀγροῦ τοὺς λίθους.’ Ὁ δὲ λέγει· ‘Τοσοότους λίθους ἀδυνατόν ἐστι λαμβάνειν ἐκ τοῦ ἀγροῦ. Συλλάμβανε καὶ σύ.(!!!)